Η κυριαρχία του ανθρώπου στη φύση όπως φαίνεται μέσω μιας από τις πιο εγκληματικές ενέργειές του. Υπερεκμετάλλευση, απάτη, εξόντωση. Ο κύκλος της απληστίας που κρύβεται πίσω από τη βιομηχανία εκμετάλλευσης της φάλαινας οδήγησε το ένα είδος φάλαινας μετά τον άλλο σε εξαφάνιση. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει αν κάποιοι πληθυσμοί φαλαινών θα κατορθώσουν ποτέ να αποκατασταθούν, ακόμη και μετά από δεκαετίες ισχύος των μέτρων προστασίας.
Από τις μπλε φάλαινες της Ανταρκτικής έχει διασωθεί το 1% του αρχικού τους πληθυσμού παρά τα 40 χρόνια που βρίσκονται υπό καθεστώς αυστηρής προστασίας. Κάποιοι πληθυσμοί φαλαινών αποκαθίστανται και κάποιοι όχι. Μόνο ένας πληθυσμός, η γκρίζα φάλαινα του ανατολικού Ειρηνικού, θεωρείται πως έχει επανέλθει στα αρχικά της επίπεδα, αλλά το συγγενές είδος της γκρίζας φάλαινας του δυτικού Ειρηνικού είναι ο πιο απειλούμενος πληθυσμός φάλαινας στον κόσμο. Βρίσκεται στο χείλος της εξαφάνισης αφού έχουν διασωθεί μόνο 100 φάλαινες αυτού του είδους.
Το 2003 ο κ. Παλούμπι και οι συνεργάτες του χρησιμοποιώντας δείγματα DNA κατέληξαν στο συμπέρασμα πως ο πληθυσμός των μεγαπτεροφαλαινών (φάλαινες humpback) είναι πιθανό να ανερχόταν σε 1,5 εκ. πριν αρχίσει η εμπορική εκμετάλλευση του είδους τον 19ο αιώνα. Μπροστά σε αυτό τον αριθμό, η προηγούμενη εκτίμηση των 100 χιλιάδων φαλαινών που αποδέχονταν μέχρι πρότινος η Διεθνής Επιτροπή Φαλαινοθηρίας (IWC) βάσει στοιχείων του 19ου αι. μοιάζει αμελητέα. Αυτή τη στιγμή υπολογίζεται πως διασώζονται μόνο 20 χιλιάδες φάλαινες του συγκεκριμένου είδους.
Οι εκπρόσωποι της Ιαπωνίας στην IWC εξακολουθούν να αναφέρονται σε μία εκτίμηση του 1990 σύμφωνα με την οποία ο πληθυσμός των ρυγχοφαλαινών (φάλαινες minke) της Ανταρκτικής ανέρχεται σε 760 χιλιάδες. Τα στοιχεία όμως αυτά τελικώς απορρίφθηκαν από την IWC επειδή πρόσφατες μελέτες υπολογίζουν πως ο αριθμός των ρυγχοφαλαινών έχει πέσει σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα. Σύμφωνα με τις νέες εκτιμήσεις, στα είδη όπου έχουν γίνει πρόσφατες μελέτες, υπολογίζεται ότι σε κάθε περίπτωση οι πληθυσμοί είναι οι μισοί περίπου απ’ ότι είχε υπολογιστεί παλαιότερα. Οι επιστήμονες της IWC δεν μπορούν να καταλάβουν γιατί συμβαίνει αυτό με αποτέλεσμα να μην έχουν καταλήξει μέχρι στιγμής σε μία κοινώς αποδεκτή εκτίμηση.
Μεταξύ του 1904 και του 1986 περίπου 2 εκατομμύρια φάλαινες σκοτώθηκαν μόνο στο νότιο ημισφαίριο, ενώ ως τις αρχές της δεκαετίας του 80, η παράνομη αλιεία είχε μειώσει των αριθμό των γκρίζων και των humpback φαλαινών κατά 98%. Γίνεται φανερό ότι η δήθεν νομική διεθνής προστασία των φαλαινών δεν αποφέρει κανένα αποτέλεσμα, καθώς αυτό που τελικά επιβάλλεται είναι το κέρδος της βιομηχανίας εκμετάλλευσης της φάλαινας και η αδιαφορία των ανθρώπων για το έγκλημα αυτό. Ο καθηγητής Τόσιο Κασούγια, του Πανεπιστημίου Επιστήμης και Τεχνολογίας του Τόκιο, δημοσίευσε τη μελέτη του στην εφημερίδα Μαϊνίσι Σίνμπουν τον Οκτώβριο του 2005. Σε αυτήν αναφέρει, “τα ετήσια έξοδα της έρευνας ανέρχονται στο ποσό των 6 δις γεν, τα οποία αντιστοιχούν σε περισσότερα από 50 εκ. δολάρια, εκ των οποίων τα 5 δις γεν καλύπτονται από την πώληση του κρέατος των φαλαινών που σκοτώθηκαν για επιστημονικούς σκοπούς. Η κρατική επιδότηση καθώς και άλλα κεφάλαια καλύπτουν το υπόλοιπο 1 δις γεν. Χωρίς τα κέρδη από την πώληση του κρέατος, η οργάνωση για τη μελέτη των φαλαινών, που έχει αναλάβει να διεξάγει την έρευνα και επιδοτείται από το κράτος, δεν θα ήταν σε θέση να συνεχίσει το έργο της και η ναυτιλιακή εταιρία του φαλαινοθηρικού στόλου που χρησιμοποιείται στο πρόγραμμα, δεν θα μπορούσε να αντεπεξέλθει στο κόστος συντήρησης των πλοίων”. Γίνεται επίσης φανερό πως στο βωμό του κέρδους των βιομηχανιών τίθεται σε κίνδυνο όλη η οικολογική ισορροπία του πλανήτη, και έτσι και των ανθρώπων, με την ανοχή των κρατών.
Όμως, τα περιβαλλοντικά προβλήματα είναι πολλά και η φαλαινοθηρία δεν είναι ο μόνος κίνδυνος που απειλεί τις φάλαινες. Από τους πιο διαδεδομένους κινδύνους για τις φάλαινες είναι οι κλιματικές αλλαγές, η ρύπανση, η υπεραλίευση, η καταστροφή του όζοντος, ο θόρυβος μέσα στις θάλασσες όπως αυτός που προκαλείται από τα στρατιωτικά sonars χαμηλής συχνότητας και οι προσκρούσεις σε πλοία. Η συστηματική αλιεία απειλεί τα αποθέματα τροφής των φαλαινών ενώ παραμονεύει ο κίνδυνος να παγιδευτούν οι φάλαινες στα δίχτυα των αλιευτικών σκαφών.
