Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for Μαΐου 2009

Tέταρτος Κύκλος Σεμιναρίων της Καλλιστώς

fisi2

Η περιβαλλοντική οργάνωση ΚΑΛΛΙΣΤΩ, έχει εγκαινιάσει εδώ και τρία χρόνια ένα θεσμό σεμιναρίων εκπαίδευσης γύρω από σημαντικά περιβαλλοντικά ζητήματα προστασίας και διαχείρισης. Φέτος, τα σεμινάρια αυτά θα πραγματοποιηθούν σε αίθουσες του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κατά τη διάρκεια του Μαίου.

Το πρώτο σεμινάριο του τέταρτου φετινού κύκλου, θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 13 Μαΐου και ώρα 17.00 στο 10ο όροφο του τμήματος Βιολογίας του ΑΠΘ, με θέμα:« Μεγάλοι οδικοί άξονες και η επίπτωση τους στο περιβάλλον. Περίπτωση Εγνατίας» και με τη συμμετοχή βιολόγων-συνεργατών της Καλλιστώς. Το πρώτο σεμινάριο θα είναι αφιερωμένο στις επιπτώσεις των μεγάλων τεχνικών έργων στο περιβάλλον, με αφορμή το παράδειγμα της Εγνατίας Οδού και την εμπειρία της ομάδας της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ από τη συμμετοχή και τον συντονισμό του προγράμματος παρακολούθησης των επιπτώσεων από την κατασκευή της Εγνατίας Οδού και συγκεκριμένα των τμημάτων «Παναγιά-Γρεβενά» και «Παναγιά-Μέτσοβο».

Το δεύτερο σεμινάριο, με τίτλο: «Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μέρος του προβλήματος ή μέρος της λύσης» θα γίνει με τη συνεργασία της περιβαλλοντικής ομάδας του Συλλόγου Φοιτητών Πολιτικών Επιστημών και την ομάδα Εντύπου 450ο Φαρενάιτ, στο ισόγειο της ΝΟΠΕ, στην Αίθουσα Συλλόγου Φοιτητών Πολιτικών Επιστημών. Τη Δευτέρα 18 Μαίου και ώρα 17.00 θα συζητήσουμε τους όρους χρήσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στη χώρα μας και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των σχεδιαζόμενων έργων για ΑΠΕ.

Το σεμινάριο που θα κλείσει το φετινό κύκλο σεμιναρίων έχει τίτλο: «Η συμβολή των οργανώσεων και των εθελοντών/τριών στη Δασοπροστασία και Δασοπυρόσβεση. Το παράδειγμα της Βόρειας Πίνδου» με εισηγήσεις από συνεργάτες της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ και εκπροσώπους της Πίνδος Περιβαλλοντική. Μέσα από αυτές τις συζητήσεις καλούμε εθελοντές και εθελόντριες να αφιερώσουν λίγες ημέρες από τις καλοκαιρινές τους διακοπές σε περιπολίες στα δάση της Βάλια Κάλντα ή του Γράμου όπου και φέτος η ΚΑΛΛΙΣΤΩ θα πραγματοποιήσει προγράμματα εθελοντικής δασοπροστασίας.

Μέσα από τις εισηγήσεις των συνεργατών και φίλων της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ, επιδιώκουμε να διευρύνουμε τις γνώσεις μας, αλλά και να ανοίξουμε τη συζήτηση σε ευρύτερους κύκλους της κοινωνίας. Τα σεμινάρια αυτά αποτελούν μια ευκαιρία για συνολικότερη γνωριμία με το έργο και τις θέσεις της οργάνωσής μας, αλλά και ένα κάλεσμα για ενεργότερη συμμετοχή στις δράσεις μας.

Τα σεμινάρια απευθύνονται σε φοιτητές και φοιτήτριες, εθελοντές/τριες, δημοσιογράφους και σε όλους τους πολίτες που ενδιαφέρονται για την προστασία της άγριας ζωής. Η συμμετοχή είναι φυσικά ελεύθερη, ενώ όσοι επιθυμούν μπορούν να πάρουν βεβαίωση συμμετοχής.

Για περισσότερες πληροφορίες: Κεντρικά γραφεία Καλλιστώ, 2310252530/ Έφη Γελαστοπούλου και Νίκος Νικήσιανης

http://www.callisto.gr

Read Full Post »

Στην Πεντέλη την περίοδο 1995-1998 κάηκαν 161.000 στρέμματα δάσους.  Από τις καμένες εκτάσεις, οι μισές εξαιρέθηκαν της αναδάσωσης, καθώς «αποδείχτηκε» ότι δεν ήταν δασικές, αλλά ήταν εκτάσεις που διεκδικούνταν επίμονα από ιδιώτες, οικοδομικούς συνεταιρισμούς και την Εκκλησία. Τα ίδια έγιναν και στη Ραφήνα: μετά τη μεγάλη πυρκαγιά, όπου κάηκαν 10.185 στρέμματα, το 1/3 των καμένων εκτάσεων εξαιρέθηκε της αναδάσωσης και σήμερα φέρονται ως μκρά οικόπεδα μέσα στο δάσος. Όταν τα 2/3 του δάσους Σέιχ-Σου στη Θεσαλονίκη κάηκαν το 1997, η κυβέρνηση κήρυξε το σύνολο της καμένης έκτασης αναδασωτέα. Ωστόσο, λίγα χρόνια αργότερα τμήματα του δάσους άρχισαν να εξαιρούνται της αναδάσωσης. Σήμερα, 17.217 τμ δάσους έχουν αποχαρακτηριστεί και έχουν ξεκινήσει σε αυτά εργασίες εντατικής αποψίλωσης για την ανέγερση συνεδριακού κέντρου.

parnitha

Σήμερα, στα ελληνικά δάση υπάρχουν περίπου 150.000 αυθαίρετα. Την τελευταία 25ετία έχουν καταγραφεί 30.000 κτίσματα σε εκτάσεις που εμπίπτουν στις προστατευόμενες δασικές περιοχές της Πάρνηθας, ενώ στην Πεντέλη, σε μια δασική έκταση 140 στρεμμάτων που είχε καεί δυο φορέα στο παρελθόν (1999 και 2000) και δεν αναδασώθηκε ποτέ, ξεφύτρωσαν 5 βίλες ιδιοκτησίας της ΜΚΟ της Εκκλησίας «Αλλυλεγγύη». Επίσης, στον Υμμητό, στην περιοχή της Αιξωνής, υπάρχουν περισσότερα από 100 αυθαίρετα.

Στην Πάρνηθα, μέσα στα όρια του Εθνικού Δρυμού περιλαμβάνονται 27.000 στρέμματα γεωργικής γης, τα οποία ανήκουν σε ιδιώτες και συνεταιρισμούς και τα οποία,σύμφωνα με διάταγμα που δημοσιεύτηκε στις 24 Ιουλίου στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, μπορούν πλέον να οικοπεδοποιηθούν και να χτιστούν. Στον Άγιο Στέφανο Αττικής, δασικές εκτάσεις έχουν ενταχθεί στο σχέδιο πόλης, ενώ στη Ζαχάρω 2.500 στρέμματα προστατευόμενης περιοχής Natura δόθηκαν προς εκμετάλλευση.

πυρκαγιές στην Ελλάδα

Read Full Post »

NERO

Ο Ιορδάνης ποταμός αποτελεί το μήλο της έριδος ανάμεσα σε δύο χώρες που καταναλώνουν πολύ περισσότερα αποθέματα νερού απ’ όσα μπορούν να αποκαταστήσουν, την Ιορδανία και το Ισραήλ. Το τελευταίο βρίσκεται σε διαμάχη και με τη Συρία για το δικαίωμα της εκμετάλλευσης της Θάλασσας της Γαλιλαίας, απ’ όπου καλύπτει το 40% των αναγκών του σε πόσιμο νερό.

Ωρολογιακή βόμβα θεωρούνται και τα φράγματα που κατασκευάζει η Τουρκία σε Τίγρη και Ευφράτη, που πηγάζουν από τα ορεινά της Κεντρικής Μικράς Ασίας, καθώς απειλούν ευθέως τα αποθέματα νερού της Συρίας και του Ιράκ.Η Αίγυπτος από την πλευρά της έχει προειδοποιήσει Σουδάν, Ουγάντα και Αιθιοπία να μην προχωρήσουν σε φράγματα που θα περιορίσουν τη λεκάνη απορροής του Νείλου.

Επίσης, η υπεράντληση των υπογείων υδάτων της Σαχάρας από τη Λιβύη του Καντάφι έχει προκαλέσει την έντονη υσφορία της Αλγερίας, ενώ τα 3 μεγάλα φράγματα της Κίνας στον ποταμό Μεκόνγκ, που διασχίζει την Ινδοκίνα, ενδέχεται να προκαλέσουν βίαιη αντίδραση από το Βιετνάμ, το Λάος και τη Καμπότζη.

Η Μποτσουάνα και η Ναμίμπια στη Νότια Αφρική έχουν φτάσει συχνά στα πρόθυρα ένοπλης σύρραξης λόγω των σχεδίων της τελευταίας να αλλάξει τη ροή του ποταμού Οκαβάνγκα. Στη Λατινική Αμερική, όπου πολλές χώρες ζουν χάρη στις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων και βιοκαυσίμων, για την παραγωγή των οποίων απαιτείται πολύ νερό, τα ύδατα του ποταμού Παναμά αποτελούν μήλο της έριδος ανάμεσα σε Βραζιλία, Παραγουάη και Αργεντινή.

Read Full Post »

Όξινη βροχή ονομάζεται η οξίνιση της ατμόσφαιρας που οφείλεται στις ανθρώπινες δραστηριότητες και προκαλείται από την αύξηση των εκπομπών διοξειδίου του θείου (SO2) και οξειδίων του αζώτου (NO, NO2). Αυτές οι ενώσεις προέρχονται κυρίως από ορυκτά καύσιμα (γαιάνθρακα, πετρέλαιο και σε μικρότερο ποσοστό από το φυσικό αέριο) που χρησιμοποιούνται για τη διακίνηση διαφόρων μεταφορικών μέσων, στις εγκαταστάσεις κεντρικής θέρμανσης, στους θερμοηλεκτρικούς σταθμούς στα διυλιστήρια πετρελαίου, σε ορισμένες βιομηχανίες που λειτουργούν με καμίνους (κατεργασία ορυκτών, σιδηρουργία, τσιμεντροβιομηχανία).

Το SO2 οξειδώνεται στην ατμόσφαιρα σε θειϊκό ανυδρίτη, ο οποίος ερχόμενος σε επαφή με το νερό σχηματίζει ένα ισχυρό οξύ, το θειϊκό οξύ (H2SO4). Το τροποσφαιρικό όζον έχει νεκρωτική δράση στα φύλλα και στις βελόνες των δέντρων. Το όζον αυτό προέρχεται από την αντίδραση των NOx με τους υδρογονάνθρακες που υπάρχουν στην ατμόσφαιρα παρουσία της ηλιακής ακτινοβολίας.

Read Full Post »

Ο τρόπος που προσφέρεται η βοήθεια στον Τρίτο Κόσμο είναι προκλητικά αντιφατική: με ένα συνολικό χρέος (1990) ύψους 1,3 τρισ. δολαρίων, το συνολικό ύψος των τόκων που πληρώνουν οι υπανάπτυκτες χώρες για τα κεφάλαια που λαμβάνουν ξεπερνούν το ύψος των κεφαλαίων. Για να ξεπληρώσουν, εξάγουν ετήσια συνεχώς (από το 1983) περίπου 50 δισ. δολ. σε γήιουν πόρους.

Δυτιικά σκουπίδια  στον Τρίτο Κόσμο

Τα τοκοχρεολύσια αντιπροσωπεύουν το 50% των εξαγωγών τους και τα 2/3 της εργατικής τους δύναμης. Από τις 33 χώρες που πραγματοποίησαν εξαγωγές ξυλείας από το 1985, οι 23 αυτών μετά μια δεκαετία δε θα έχουν αποθέματα ξυλείας.  Στο ίδιο διάστημα θα πρέπει να δημιουργήσουν 1 δισ. νέες θέσεις εργασίας.

Εν τω μεταξύ, το 25% του πληθυσμού του κόσμου, στις βιομηχανικές χώρες, καταναλώνει το 7% των παγκόσμιων πόρων και προκαλεί το μεγαλύτερο μέρος της μόλυνσης.

Read Full Post »

Tο Σύνταγμα του 1975 περιέλαβε, για πρώτη φορά στην ιστορία των ελληνικών Συνταγμάτων, ρητές διατάξεις για την προστα σία του περιβάλλοντος. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθ. 24 § 1 εδ. α΄ Συντ., «H προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περι βάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του Kράτους». H υποχρέωση αυτή εξειδικεύεται με το εδ. β΄ της § 1 του άρθ. 24 Συντ., που υποχρεώ νει το Kράτος «να λαμβάνει ιδιαίτερα προληπτικά και κατασταλ τικά μέτρα για τη διαφύλαξή του».

        Η προστασία του περιβάλλοντος ενισχύθηκε με την αναθεώρηση του Συντάγματος το 2001. Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 24 η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί και δικαίωμα του καθενός. Τα δε μέτρα που υποχρεούται να λαμβάνει το Κράτος πρέπει να εντάσσονται στο πλαίσιο της αρχής της αειφορίας.

        H προστασία καταλαμβάνει όλες τις σημαντικές εκφάνσεις του περιβάλλοντος: Tο φυσικό περιβάλλον, με ιδιαίτερη μέριμνα για τα δάση και τις δασικές εκτάσεις, (άρθ. 24 § 1 εδ. γ΄, δ΄ και ε’ σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθ. 117 § 3-4 Συντ.), το οικιστικό περιβάλ λον, η διαμόρφωση του οποίου υπάγεται στη ρυθμιστική αρμοδιό τητα του κράτους με στόχο τη λειτουργικότητα και την ανάπτυξη των οικισμών και την εξασφάλιση των καλύτερων δυνατών όρων διαβιώσεως (άρθ. 24 § 2-5), και, τέλος, το πολιτιστικό περιβάλλον (άρθ. 24 § 6 Συντ.). Mε την προστασία και διαχείριση των περιβαλ λοντικών αγαθών ως στοιχείων του ζωτικού χώρου του ανθρώπου σχετίζονται επίσης και οι συνταγματικές διατάξεις των άρθ. 2 § 1, 5 § 1, 17, 25, 106, 117 §§ 3 και 4.

H έλλειψη ορισμού του περιβάλλοντος οφείλεται στην θέληση του συνταγματικού νομοθέτη να διευρύνει, όσο το δυνατόν περισ σότερο, το προστατευτικό πεδίο των διατάξεων του Συντάγματος καθώς και στην αδυ ναμία ακριβούς πρόβλεψης και οριοθέτησης των αγαθών που χρή ζουν προστασίας και των αναγκών που θα εμ φανιστούν στο μέλλον.

H ρητή καθιέρωση υποχρέωσης του Kράτους αποκλείει τη θε ώρηση της διάταξης του άρθ. 24 § 1 Συντ. ως κατευθυντήριας διά ταξης ή ευχής. Άλλωστε, όπως γίνεται γενικά δεκτό, όλες οι δια τά ξεις του Συντάγματος, ως διατάξεις νόμου, περιέχουν κανόνες δι καίου νομικά δεσμευτικούς για το νομοθέτη, τη διοίκηση και το δικαστή. Συνεπώς, από το άρθ. 24 Συντ. απορρέουν υποχρεώσεις της νομοθετικής και της εκτελεστικής εξουσίας να προβαίνουν σε θετικές ενέργειες για την προστασία του περιβάλλοντος «και ειδικό τερα να λαμβάνουν τα απαιτούμενα νομοθετικά, διοικητικά, προλη πτικά και κατασταλτικά μέτρα, παρεμβαίνοντας στον αναγκαίο βα θμό και στην οικονομική ή άλλη ατομική ή συλλογική δραστηριό τητα».

O νομοθέτης υποχρεούται να θεσπίσει τα πρόσφορα, κατά την κρίση του μέτρα, μέσα στα όρια που διαγράφουν οι ανάγκες για τη διαφύλαξη και προστασία του περιβάλλοντος, σταθμίζοντας πα ράλληλα και τα άλλα συνταγματικά δικαιώματα καθώς και το δη μόσιο συμφέρον.

Eπίσης, γίνεται δεκτό ότι από το άρθ. 24 Συντ. απορρέει ευθεία υποχρέωση της Διοίκησης, όταν ελλείπει ειδική προστατευτική νο μοθεσία, «να λαμβάνει υπόψη, κατά τη μόρφωση της κρίσης της για τη ρύθμιση θεμάτων, που αφορούν ή έχουν επιπτώσεις στο περι βάλλον, την ανάγκη προστασίας τους και να παίρνει κατάλληλα για το σκοπό αυτό μέτρα ή να απέχει από την έκδοση δυσμενών για το περιβάλλον πράξεων, κινούμενη όμως πάντα μέσα σε δέσμη των κρι τηρίων που κατευθύνουν τη σχετική νομοθετική δράση».

H δικαστική εξουσία, τέλος, οφείλει να ελέγχει τη συνταγματι κότητα των νόμων από την άποψη της συμμόρφωσής τους στις επι ταγές του άρθ. 24 Συντ. Tο άρθ. 24 αποτελεί το κύριο όχι όμως και το αποκλειστικό συνταγματικό έρεισμα της προστασίας του πε ρι βάλλοντος. H διασφάλιση, η αποκατάσταση και η βελτίωση των περιβαλλοντικών αγαθών είναι επιταγές άρρηκτα συνδεδεμένες με το σεβασμό και την προστασία της αξίας του ανθρώπου, που αποτελεί, σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 1 Συντ., πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας, και αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για την ελεύ θερη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του (άρθ. 5 παρ. 1 Συντ.), αλλά και την πραγμάτωση άλλων δικαιωμάτων όπως, ιδίως, το δικαίωμα στην υγεία, που κατοχυρώνεται ως κοινωνικό δικαίωμα από το άρθ. 21 παρ. 3 Συντ. και ως ατομικό -μετά την αναθεώρηση του 2001- από το άρθρο 5 παρ. 5. H προσφυγή στις διατάξεις αυτές εμπλουτί ζει το άρθ. 24 Συντ. με την ανθρωπιστική προσέγγιση του προστα τευόμε νου αγαθού και, σε δικονομικό επίπεδο, έχει ιδιαίτερη σημα σία για τη θεμελίωση του έννομου συμφέροντος. Tίθεται το ζήτημα αν το άρθρο 24 Συντ. αποτελεί το νομικό έρεισμα ενός δικαιώματος στο περιβάλλον και, σε περίπτωση καταφατικής απάντησης, επιχει ρεί ται η κατάταξή του στο πλαίσιο της παραδοσιακής διάκρισης με ταξύ ατομικών, πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Γίνεται δεκτό, στη θεωρία του δημοσίου δικαίου, ότι το άρθρο 24 Συντ. εισάγει ένα δικαίωμα, απονέμοντας στο πρόσωπο εξουσία για την ικανοποίηση έννομου συμφέροντός του. Η άποψη αυτή επιβεβαιώθηκε με την αναθεώρηση του Συντάγματος το 2001. Ωστόσο, είναι δυσχερές να αποσαφηνιστεί το αντικείμενο του δικαιώματος και να συγκε κριμε νοποιηθεί επαρκώς το ακριβές περιεχόμενο του εννόμως προσ τα τευόμενου συμφέροντος.

           Yποστηρίζεται ότι το άρθ. 24 Συντ. κατοχυρώνει το δικαίωμα σε ένα περιβάλλον υγιεινό και οικολογικά ισορροπημένο, ως προϋ πόθεση της ανθρώπινης ζωής και υγείας αλλά και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, εκφραζόμενης ως απαίτηση για ποιότητα ζωής, αλλά και ως αγαθό με αυτοτελή αξία για τον άνθρωπο. O καθορισμός των δεικτών ποιότητας των περιβαλλοντικών αγαθών που πρέπει να επι τευχθούν ώστε το περιβάλλον να είναι υγειινό και οικολογικά ισορ ροπημένο, είναι έργο όχι των νομικών αλλά εκπροσώπων άλ λων επιστημονικών κλάδων. Oι δε απαιτήσεις της ανθρώπινης αξιοπρέ πειας προσδιορίζονται με βάση αξιολογήσεις μεταβαλλόμε νες ανά τον τόπο και τον χρόνο. Aπό τα παραπάνω συνάγεται το συμπέρα σμα ότι το αντικείμενο του δικαιώματος στο «περιβάλλον» ορίζεται με ιδιαίτερη ευρύτητα, ώστε να καταλαμβάνει όλα τα στοι χεία που συνθέτουν εκάστοτε τον υπό ευρεία έννοια ζωτικό χώρο του ανθρώ που, με αποτέλεσμα να παρουσιάζει μία, ίσως αναπόφευ κτη, αορι στία, η οποία θα μπορούσε να δυσχεράνει την υλοποίηση της προσ τασίας. Επιπλέον δε, με τη ρητή κατοχύρωση της αρχής της αειφορίας, που επήλθε με την πρόσφατη συνταγματική αναθεώρηση, μολονότι εξελίσσεται, καταρχήν, το ισχύον καθεστώς προστασίας στη χώρα μας κατά το θετικότερο, δεν σημειώνεται καμία πρόοδος ως προς το βαθμό της αοριστίας του δικαιώματος του άρθρου 24. Πρόκειται για μια αρχή η οποία εξ ορισμού επιτάσσει τη στάθμιση της οικονομικής ανάπτυξης με την περιβαλλοντική προστασία. Η δυσκολία δε της εννοιολογικής της συγκεκριμενοποίησης και η ανάγκη συσχετισμού της με άλλες εξωνομικές επιστημονικές κρίσεις, οικονομικής, κυρίως, υφής, είναι δεδομένες.

         H πρακτική αποτελεσματικότητα της συνταγματικής κατοχύ ρωσης του δικαιώματος στο περιβάλλον από το άρθρο 24 Συντ. απαιτεί την κανονιστική εξειδίκευση των διατάξεών του και, αν αυτή ελλείπει, την ερμηνεία τους από το δικαστή έτσι ώστε το ευρύ τατο αντικείμενο προστασίας να αναλυθεί στις ειδικότερες εκφάν σεις του.

O χαρακτηρισμός του δικαιώματος ως ατομικού, κοινωνικού ή πολιτικού, έχει σημασία για την οριοθέτηση της δέσμευσης των εξουσιών που παρέχει στο φορέα του.

H θεώρησή του ως ατομικού δικαιώματος, το οποίο διασφαλί ζει τη σφαίρα ελευθερίας του ατόμου από παρεμβάσεις της πο λιτι κής εξουσίας, περιορίζει το περιεχόμενό του στην αγώγιμη αξίωση του πολίτη έναντι του κράτους για αποχή από πράξεις που προσ βάλλουν το περιβάλλον και στην υποχρέωση διαμόρφωσης προστα τευτικού κανονιστικού πλαισίου ή, αν δεν έχουν θεσπισθεί ειδικές διατάξεις, ευθείας εφαρμογής του άρθρου 24 Συντ. από τη Διοίκη ση.

Aν το δικαίωμα στο περιβάλλον χαρακτηριστεί κοινωνικό δι καίωμα, ο φορέας του έχει αξίωση λήψης θετικών μέτρων προστα σίας του περιβάλλοντος από το κράτος, η οποία, κατά την κρα τούσα άποψη, δεν είναι αγώγιμη, παρά μόνο όταν αφορά τη μη κα τάργηση ή μείωση της ήδη παρασχεθείσας προστασίας (κοινωνικό κεκτημένο).

Aν, τέλος, γίνει δεκτό ότι πρόκειται για πολιτικό δικαίωμα, ο πολίτης θεμελιώνει σ’ αυτό αξιώσεις πληροφόρησης και συμμετο χής στη λήψη αποφάσεων που αφορούν το περιβάλλον.

Tο αίτημα για την πληρότητα της νομικής προστασίας του πε ριβάλλοντος έχει οδηγήσει στην παραδοχή ότι το άρθρο 24 Συντ. καθιερώνει τόσο ατομικό όσο και κοινωνικό και πολιτικό δικαί ωμα στο περιβάλλον. H άποψη αυτή είναι νομικά υποστηρίξιμη λόγω της ευρείας διατύπωσης του άρθρου 24 Συντ., η οποία προσ φέρεται για την ανάδειξη της σχετικότητας της τριχοτόμησης των συνταγματικών δικαιωμάτων, της παραπληρωματικότητας και αλ ληλεξάρτησης ατομικών, κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμά των. Η άποψη αυτή επιβεβαιώθηκε από τη διατύπωση της διάταξης μετά τη συνταγματική αναθεώρηση του 2001, όπου αναφέρεται ρητά ότι η προστασία του περιβάλλοντος εκτός από υποχρέωση του Κράτους αποτελεί «και δικαίωμα του καθενός».

H νομολογία του ΣτE δεν έχει απαντήσει ευθέως στον σχετικό προβληματισμό. Γίνεται, σχεδόν παγίως, δεκτό ότι, με τις διατάξεις του άρθρου 24 Συντ., η προστασία του περιβάλλοντος έχει αναχθεί σε συνταγματικά προστατευόμενη αξία και υποχρέωση του κράτους. Πλην όμως, δεν διευκρινίζεται, αν στην υποχρέωση αυτή αντιστοιχεί και δικαίωμα των ιδιωτών. Yποστηρίζεται ότι η δια τύπωση αυτή μαρτυρεί τη θεώρηση του άρθ. 24 Συντ. ως διάταξης προσδιοριστικής κρατικών στόχων, η οποία υποχρεώνει την κρα τική διοίκηση να επιδιώκει ορισμένους στόχους, οι οποίοι όμως δεν παρέχουν υποκειμενικά δικαιώματα στους πολίτες. Πρόκειται για νομικά δε σμευτικές διατάξεις, οι οποίες καθορίζουν κατευθυ ντή ριες αρχές για τον νομοθέτη και οριοθετούν τη διακριτική ευ χέ ρεια της Διοίκησης.

Στη θεωρία του ελληνικού συνταγματικού δίκαιου και στη νομολογία των δικαστηρίων μας δεν γίνεται, τουλάχιστον ρητώς, η ανωτέρω διάκριση. Στις υποχρεώσεις του κράτους γίνεται δεκτό ότι αντιστοιχούν τα λεγόμενα κοινωνικά δικαιώματα τα οποία δεν πα ρέχουν αγώγιμη αξίωση στον πολίτη κατά του κράτους. H ύπαρξη συνταγματικού δικαιώματος στο περιβάλλον έγινε ήδη δεκτή από τη ΣτE 3682/1986 η οποία, όπως ορθά επισημαίνεται, παρά τη ρητή αναφορά μόνο σε κοινωνικό δικαίωμα, αναγνωρίζει ότι από το άρθ. 24 Συντ. απορρέει ταυτόχρονα ατομικό και κοινωνικό δικαίωμα χρήσεως του φυσικού περιβάλλοντος. Το ζήτημα λύθηκε οριστικά, όπως τονίστηκε, με την αναθεώρηση του Συντάγματος 2001.

H σημασία του άρθ. 24 Συντ., πέρα από τη ρητή αναγνώριση ενός δικαιώματος στο περιβάλλον, έγκειται στο ότι ανάγει την προ στασία του περιβάλλοντος σε στόχο που πρέπει να συνεκτιμάται κατά τη διαμόρφωση και το σχεδιασμό της κρατικής δραστηριότη τας σε όλους τους τομείς (θεσμική εγγύηση) ενώ, παράλληλα, θεσπί ζει έναν αυξημένης τυπικής ισχύος αντικειμενικό κανόνα δικαίου, μια γενική αρχή του δικαίου, η οποία συγκαθορίζει την ερμηνεία και την εφαρμογή των ιεραρχικά υποδεέστερων κανόνων του δικαιικού μας συστήματος.

H συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας του περιβάλλο ντος στο άρθρο 24 του Συντάγματος δεν αποτελεί το τέρμα της προσπάθειας για αποτελεσματική νομική προστασία των περιβαλ λοντικών αγαθών αλλά την αφετηρία. H αποτελεσματικότητα κάθε συνταγματικής διάταξης εξαρτάται από την συγκεκριμενοποίησή της από τα αρμόδια κρατικά όργανα και την πρακτική αξιοποίησή της.

– Καράκωστας (Ι.), Περιβάλλον και Δίκαιο, 2η έκδ., 2006.

(επιμέλεια: Αλ. Καλαβρός)

Read Full Post »

Η σύσταση του εδάφους καθορίζεται από την αναλογία σωματιδίων, άμμου, πηλού και αργίλου, η οποία ρυμίζει τη διαπερατότητα ή το πορώδες του εδάφους, που είναι ουσιώδες για το είδος της βλάστησης. Εδάφη με αυξημένα αργιλικά συστατικά έχουν μικρή διαπερατότητα, κακό αερισμό, κακή στράγγιση νερού και πλούσια θρεπτικά συστατικά. Τα αμμώδη εδάφη αντίθετα, έχουν μεγάλη διαπερατότητα, άριστο αερισμό και δε συγκρατούν το νερό και τα θρεπτικά συστατικά. Ο πηλός και ο άργιλος συγκρατούν σημαντικά το νερό.

Η δομή του εδάφους καθορίζεται από την ικανότητα των σωματιδίων του να σχηματίζουν κοκκώδη συσσωματώματα, που συνιστούν σταθερό και καλής ποιότητας έδαφος, επειδή επιτρέπει την άνετη κυκλοφορία του νερού και του αέρα ανάμεσά του.  Το πρόβλημα της κονιορτοποίησης και υποβάθμισης των εδαφών από τις εκτεταμένες και εντατικές καλλιέργειες είναι κυρίως πρόβλημα της διάσπασης της δομής του εδάφους.

Read Full Post »

« Newer Posts - Older Posts »