Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for Ιουλίου 2009

Τη σύμβαση για τη δημιουργία δικτύου ποδηλατοδρόμων μήκους 12 χλμ. στη Θεσσαλονίκη υπέγραψε ο δήμαρχος Βασίλης Παπαγεωργόπουλος. Το δίκτυο ποδηλατοδρόμων θα καλύπτει κυρίως την περιοχή της παραλιακής ζώνης αλλά και κάθετους οδικούς άξονες. 

Πρόκειται για ένα σύγχρονο δικτύο ποδηλατοδρόμων 12 χλμ. προϋπολογισμού 1.550.000 ευρώ που θα ολοκληρωθεί σε τρείς μήνες και η κατασκευή του θα γίνει με τις πλέον σύγχρονες προδιαγραφές. 

«Προωθούμε ένα εναλλακτικό μέσο μεταφοράς, αφού το ποδήλατο δεν ρυπαίνει και αποτελεί μέσο σωματικής άσκησης για μικρούς και μεγάλους. Δημιουργούμε ένα απολύτως ασφαλές δίκτυο ποδηλατοδρόμων που θα παραδώσουμε για χρήση μέχρι το τέλος του χρόνου», τόνισε ο δήμαρχος. 

Σύμφωνα με την μελέτη, το Δίκτυο ποδηλατοδρόμων θα διέρχεται από την παλιά και νέα Παραλία, από το πάρκο της ΧΑΝΘ καθώς και από τις οδούς Αγγελάκη, Εθνικής Αμύνης, Αγίου Δημητρίου, Καυταντζόγλου, Λ. Στρατού, Σαλαμίνος, Δωδεκανήσου, Πολυτεχνείου Κουντουριώτου, Αναγεννήσεως, Πλ. Αριστοτέλους, Στρατηγού Καλλάρη και από τον πεζόδρομο της Δημ Γούναρη. 

Ήδη,πάντως, ο δήμος σχεδιάζει την επέκταση του δικτύου ποδηλατοδρόμων και σε άλλες περιοχές της πόλης.

Advertisements

Read Full Post »

Η Θεσσαλονίκη είναι η τρίτη πόλη στην Ευρώπη με τη μεγαλύτερη ατμοσφαιρική ρύπανση, ενώ έχει ξεπεράσει κατά το διπλάσιο τα όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα αιωρούμενα σωματίδια. Επιπλέον, έχει υποπολλαπλάσια αναλογία έκτασης πρασίνου ανά κάτοικο (2τμ) κάτω από το διεθνώς παραδεκτό όριο των 20τμ ανά κάτοικο!

Όμως, η Θεσσαλονίκη έχει λύσεις οι οποίες, αν αξιοποιήσει, θα βελτιώσουν κατά πολύ και ποικιλοτρόπως την ποιότητα ζωής των κατοίκων: μείωση της θερμοκρασίας στην πόλη (σύμφωνα με μελέτες αν η ΔΕΘ γινόταν πάρκο η θερμοκρασία στην πόλη θα ήταν μικρότερη κατά 2 βαθμούς!), και άρα βελτίωση του περιβάλλοντος αλλά και εξοικονόμηση των νοικοκυριών αφού θα γινόταν λιγότερη χρήση κλιματιστικών, μείωση των αναπνευστικών προβλημάτων (όπως το άσθμα) που δημιουργούνται ή ευνοούνται από την ατμοσφαιρική ρύπανση (βλ. και τα άρθρα για την ατμοσφαιρική ρύπανση και για την ατμοσφαιρική ρύπανση στη Θεσσαλονίκη), δημιουργία δημόσιων χώρων για την ανάπαυση των κατοίκων όλων των ηλικιών και ιδιαίτερα των ευαίσθητων που είναι τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι και άλλα πολλά.

Η Θεσσαλονίκη έχει λοιπόν στρατόπεδα που καταλαμβάνουν ένα σημαντικό αριθμό στρεμμάτων και τα οποία είναι τα περισσότερα σκουπιδότοποι και προσπαθούν να τα εκμεταλλευτούν διάφοροι κερδοσκόποι. Το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης είχε υποσχεθεί ότι πολά από τα στρατόπεδα αυτά θα παραχωρούνταν στους δήμους προκειμένου να γίνουν χώροι πρασίνου για τους πολίτες, αλλά τίποτα τέτοιο δεν έχει γίνει ακόμα.

Μερικά από τα στρατόπεδα αυτά είναι:

  • Στρατόπεδο Παύλου Μελά (περίπου 380 στρ.)
  • Στρατόπεδο Καρατάσιου (περίπου 590 στρ.)
  • Στρατόπεδο Κόδρα (περίπου 420 στρ.)
  • Συμμαχικά μνήματα
  • 3ο Σώμα Στρατού

Η αξιοποίηση των πρώην στρατοπέδων ως πάρκων είναι από τις λίγες ευκαιρίες που έχει η πόλη (αν έχει άλλες…) προκειμένου να γίνει βίωσιμη και για το μέλλον, λαμβάνοντας υπόψη και τη ραγδαία υποβάθμιση του περιβάλλοντος και της ποιότητας της ζωής μας που συνεχίζεται. Έτσι, έχουν δημιουργηθεί στην πόλη κινήσεις πολιτών που όχι μόνο αναδεικνύουν τη σημασία των δημόσιων χώρων και του πρασίνου στην πόλη, αλλά διεκδικούν και πιέζουν ώστε τα στρατόπεδα να γίνουν πάρκα και να μην αφεθούν να γίνουν αντικείμενο εκμετάλλευσης από κερδοσκόπους.

Read Full Post »

Το μεγαλύτερο σκάνδαλο της τελευεταίς 20ετίας και το πιο κρυφό.. (βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και 9 χρόνια) ίσως γιατί σε αυτό μπλέκονται 2 πρωθυπουργοί (Σημίτης, Καραμανλής), 7 υπουργοί και ο πιο πλούσιος Έλληνας στον κόσμο! Η υπόθεση του Mall Athens, του «μεγαλύτερου αυθαιρέτου της Ευρώπης», επρόκειτο να δικαστεί σε πρώτο και σε τελευταίο βαθμό από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας στις 8 Μαϊου, αλλά για μια ακόμη φορά η υπόθεση πήρε αναβολή για τις 9 Οκτώβρη του 2009.

Αν η πλευρά Λάτση χάσει, το Mall θα πρέπει να κατεδαφιστεί ή έστω η εταιρεία Lamda να καταβάλλει στο Δημόσιο πρόστιμα για κάθε αυθαίρετο τετραγωνικό από τα 75.000… Οι άδειες των δεκαδων καταστημάτων και κινηματογράφων θα ανακληθούν ή δε θα ανανεωθούν ξανά.

Κάτοικοι του Μαρουσίου έχουν ξεκινήσει το δικαστικό τους αγώνα εδώ και 8 χρόνια. Το 2003, η τότε κυβέρνηση για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με την αντισυνταγματικότητα του Mall, σκαρφίστηκε ένα τέχνασμα ώστε να περνάει αντισυνταγματικές διατάξεις χωρίς να μπορεί το Συμβούλιο της Επικρατείας να τις κρίνει.

Όταν το 2003 το Συμβούλιο της Επικρατείας  έκρινε τους προηγούμενους νόμους αντισυνταγματικούς και ακύρωσε την υπουργική απόφαση που έδινε άδεια οικοδομής στο Mall, o Ευάγγελος Βενιζέλος, υπουργός της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ, δήλωσε «θα συμμορφωθούμε». Αντ’αυτού, ο υπουργός Πολιτισμού έβαλε μπροστά ένα τέχνασμα για να εξαπατήσει το ΣτΕ.

Έφερε στη Βουλή νέο νόμο (τον 3207/2003, με ελάχιστες αλλαγές από τους παλιούς που κρίθηκαν αντισυνταγματικοί) προσθέτοντας τη φράση:

«Η παρούσα έγκριση επέχει θέση αδείας της αρμόδιας πολεοδομικής αρχής για την εκτέλεση των εργασιών που αφορούν την Ολυμπιακή και μεταολυμπιακή χρήση του έργου»

Στη φράση αυτή υπάρχουν τρεις μαγικές λέξεις:

«επέχει θέση αδείας»

Τι σημαίνει αυτό; Ο κ. Βενιζέλος έβαλε την άδεια οικοδομής του Mall ΜΕΣΑ στο νόμο. Ως γνωστόν το ΣτΕ έχει το δικαίωμα να ακυρώσει μια «εκτελεστή διοικητική πράξη» (π.χ μία άδεια οικοδομής) αλλά όχι ένα νόμο (ακόμα κι αν κρίνει κάποιες διατάξεις του αντισυνταγματικές). (Το ανώτατο δικοικητικό δικαστήριο μπορεί να στραφεί εναντίον της εκτελεστικής εξουσίας αλλά όχι εναντίον της νομοθετικής). Έτσι, τυπικά η άδεια οικοδομής που δόθηκε στο Mall, επειδή αποτελούσε μέρος του νόμου, δεν μπορούσε να ακυρωθεί από το ΣτΕ.

Η υπόθεση του Mall δείχνει όχι μόνο την  επίθεση εναντίον του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής των πολιτών για λόγους δήθεν “εθνικού συμφέροντος”, αλλά με τέτοια χαρακτηριστικά, προηγήθηκαν ή επονται του Mall οι υποθέσεις της εκτροπής του Αχελώου, του Golden Hall (ή Mall 2), του Ελαιώνα με το Mall του Bωβού, του Ασωπού με τις εταιρείες, που τον ρυπαίνουν ατιμωρητί, και ίσως πολλές ακόμα…

Για περισσότερες λεπτομέρειες: http://www.facthemall.gr

Read Full Post »

Το άλσος Παγκρατίου

Η αιφνιδιαστική (ξημερώματα 26/1), και παρά την αντίθετη απόφαση της Διεύθυνσης Δασών Αττικής, κοπή των υπεραιωνόβιων δέντρων του πάρκου Λέλας Καραγιάννη (το μικρό αλσάκι στη συμβολή των οδών Κύπρου και Πατησίων) από συνεργεία του δήμου, αλλά και η κατά παράβαση των κανόνων του Αναπτυξιακού Νόμου χρηματοδότηση του έργου, ξεσήκωσαν τους κατοίκους: λαϊκές συνελεύσεις, blog στο διαδίκτυο, χιλιάδες υπογραφές, δικαστικές προσφυγές που οδηγούν σε προσωρινή αναστολή των έργων και σχέδια για την ουσιαστική ανάπλαση του πάρκου εν αναμονή της απόφασης του Πρωτοδικείου… Συναυλίες, προβολές ταινιών, παραστάσεις Καραγκιόζη και ένα εντυπωσιακό ρεύμα αλληλεγγύης που ζωντανεύει την περιοχή, χαρίζοντας στο δήμαρχο απολαυστικά σατιρικά παρατσούκλια όπως «Ομέρ Πριόνης», «Δράκουλας της Πατησίων», Νιηταράς ο δεντροφάγος», «Μπετοφρενής με το πριόνη»… Οι σύλλογοι γονέων και κηδεμόνων οργανώνουν εκδηλώσεις καθαρισμού του άλσους, τουρνουά ποδοσφαίρου στο γηπεδάκι του μπάσκετ, προβολές ταινιών και κινουμέων σχεδίων, εκθεσεις ζωγραφικής, θέατρο δρόμου…

«Ο δήμος δεν είναι ιδιοκτήτης, αλλά διαχειριστής» λέει η Μαρία Σόφτση, κάτοικος της γειτονιάς. «Με τις κινήσεις του, όμως, αυτές απέδειξε  πως δεν ξέρει να διαχειριστεί την περιουσία μας προς όφελός μας. Κι αυτό μας οδηγεί να σχεδιάσουμε περιμένοντας την απόφαση του Πρωτοδικείου, ένα πάρκο-πρότυπο. Το οφείλουμε σε εμάς, τους παππούδες και τις γιαγιάδες που αναζητούν λίγη δροσιά το καλοκαίρι και, κυρίως, στα παιδιά μας, που καλούνται να μεγαλώσουν σε αυτό το ρυπογόνο περιβάλλον. Είμαστε οικογενειάρχες και όχι μπαχαλάκηδες».

Σε εμάς στο Λεκανοπέδιο, λέει ο αρχιτέκτονας-πολεοδόμος Ηλίας Γιαννίρης, υπεύθυνος του Παρατηρητηρίου Ελεύθερων Χώρων της Αθήνας, με το μικρότερο ποσοστό πρασίνου ανά κάτοικο στην Ευρώπη (2,5τμ/κάτοικο), υπάρχει η τάση κάθε δήμαρχος να κάνει το πάρκο γκαράζ. Επιδοτούνται και από τον αναπτυξιακό νόμο οι θέσεις πάρκινγκ, κάνουν και το εξής τέχνασμα, να κατασκευάζουν κάτω από 200 θέσεις κάθε φορά, ώστε να μην απαιτείται μελέτη περιβαλλοντικών πειπτώσεων¨. Το στοιχείο αυτό δεν είναι άσχετο με το γεγονός ότι, ενώ η αρχική πρόβλεψη γε το σχεδιαζόμενο πάρκινγκ στην Κύπρου και Πατησίων έκναε λόγο για 250 θέσεις στάθμευσης, στη σύμβαση του δήμου με την ανάδοχο εταιρεία ΔΟΜΟΤΕΚΑ αναφέρονεται 184 θέσεις.

Οι επενδύσεις όμως, δεν αφορούν μόνο θέσεις πάρκινγκ, αλλά και θέατρα και καφετέριες, όπως μαρτυρούν τα σχέδια «ανάπλασης» του άλσους Παγκρατίου. Εδώ ο δήμος της Αθήνας επιχειρεί να κατασκευάσει μέσα στο άλσος θέατρο, κυλικείο, ζαχαροπλαστείο και βοηθητικούς χώρους συνολικής επιφάνειας 1.300 τμ. «Ανέκαθεν το άλσος θεωρείται «φιλέτο» και προσελκύει όλους τους επιχειρηματίες καφετεριών ακι εστίασης», λέει η Έρση Παπαχρυσάνθου, από την Επιτροπή Κατοίκων. Πρόσφατα, με την υποστήριξη φορέων και της δημοτικής αντιπολίτευσης, προσέφυγε στη γενική Διεύθυνση Δασών Αθηνών, στην Περιφέρεια Αττικής και στο υπουργείο Γεωργίας. Η απάντηση της Διεύθυνσης Δασών τη δικαίωσε: «Ενέργειες που θίγουν το χαρακτήρα πάρκου ή άλσους και αλλάζουν τη χρήση του διώκονται ως παράνομες» και πως «η αλλαγή της χρήσης πάρκου ή άλσους δε δικαιολογείται, ακόμη και στην περίπτωση που αυτή επιχειρείται με πράξη της Διοικησης» η πράξη αυτή πρέπει να διορθωθεί, αλλιώς επιλαμβάνεται η Δικαιοσύνη.

Το άλσος Παγκρατίου, έκτασης περίπου 30 στρεμμάτων, έχει κηρυχθεί δασωτέα έκταση σύμφωνα με το βασιλικό διάταγμα του 1902 ενώ έπειτα από απόφαση του υπουργείου Γεωργίας, το 1936, θεωρείται αναδασωτέα και υπάγεται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας.

Ο λόφος Φιλοπάππου

Να παραμείνει ανοιχτός στο κοινό και να μην περιφραχθεί με κάγκελα, ζητούν για το λόφο τους και οι κάτοικοι του Φιλοπάππου. Η «μικρή μειοψηφία», όπως την είχαν αποκαλέσει»είχε μζέψει περισσότερες από 4000 υπογραφές ενάντια στην περίφραξη του λόφου, ενώ στις συνελέυσεις των κατοίκων συμμετέχουν σταθερά 100-300 άτομα.

Η Κίνηση Πολιτών Φιλοπάππου, που δραστηριοποιείται εδώ και 6 χρόνια, είναι από τις πιο παλιές και δραστήριες στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας. Οι κάτοικοι έχουν έρθει σε ρήξη με φορείς όπως η Α’ Εφορεία Αρχαιοτήτων (κατηγορώντας τη για συνέργεια σε αυθαιρεσίες, όπως οι παράνομες επεκτάσεις στον ¨Διόνυσο-Zonars»), αλλά και με το δήμο, που παραμελεί την καθαριότητα, την άρδευση και τη φροντίδα του πρασίνου. Μεταξύ άλλων, έχουν καταφέρει να ματαιωθούν σχέδια, όπως το χτίσιμο θεάτρου, που θα επιβάρυνε την περιοχή με χιλιάδες αυτοκίνητα και θα μετέτρεπε το λόφο σε πάρκινγκ.

Το Οικολογικό Πάρκο Μοσχάτου

Φαλακρός και άχαρος είναι ο λοφίσκος που βλέπει στο Οικολογικό Πάρκο Μοσχάτου – πάρκο μόνο στα χαρτιά, καθώς παραμένει μια τεράστια αλάνα 240 στρεμμάτων, η οποία δημιουργήθηκε από επιχωματώσεις που ξεκίνησαν το ’69 επί δικτατορίας. Οικολογικό πάρκο χωρίς δέντρα, παραλιακός δήμος χωρίς πρόσβαση στην παραλία, αφού μεσολαβεί το περιβόητο τσιμεντένιο φράγμα ανάμεσα στο δρόμο και στη θάλασσα.

«Να γίνει πάρκο η παραλία μας» διεκδικεί η Κίνηση Πολιτών Μοσχάτου «Μεσοποταμία», μια κίνηση ιδιαίετρα ζωντανή και πολύμορφη με κινηματογραφική λέσχη και σχολείο μεταναστών. Η «Μεσοποταμία», όπως και άλλες κινήσεις,  έδωσε σημαντικές μάχες για να μην παραχωρηθεί ο χώρος σε ιδιώτη, καθώς σκόπευε να κάνει η εταιρεία Τουριστικά Ακίνητα ΑΕ.

«Θετική εξέλιξη είναι η απόφαση του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου του ΥΠΕΧΩΔΕ να μη χτιστείγήπεδο, αλλά να γίνει το πάρκο χώρος πρασίνου και αναψυχής», εξηγεί ο Μπάμπης Μπιλίνης, ειδικευμένος σε θέματα περιβάλλοντος> Προς το παρόν, όμως, οι νίκες κι αυτές είναι στα χαρτιά.

Για περισσότερες λεπτομέρεις σχετικά με αυτές τις κινήσεις πολιτών:

http://www.mesopotamia.gr

alsospagratiou.wordpress.com

filopappou.wordpress.com

kiproukaipatisiou.blogspot.com

Από την Ελευθεροτυπία:Αφροδίτη Πολίτη, Γιώργος Χριστοδουλόπουλος

Read Full Post »

Η λίστα με τα είδη ζώων και φυτών που απειλούνται με εξαφάνιση, συνεχώς διευρύνεται. Περισσότερα από 500 νέα είδη απειλούνται, μεταξύ αυτών και η πολική αρκούδα. Η αλλαγή των κλιματολογικών συνθηκών, το ανεξέλεγκτο κυνήγι και διάφοροι άλλοι ανθρώπινοι παράγοντες έχουν επιφέρει το εξής αποτέλεσμα: 16.119 είδη βρίσκονται στη «Κόκκινη λίστα του 2006», όπως ονομάζεται, της Εταιρίας Προστασίας των Ειδών (IUCN), 503 είδη περισσότερα από ότι το 2004. Οι χώρες με εντονότερα προβλήματα εξαφάνισης είναι η Κίνα, η Βραζιλία , το Μεξικό και η Αυστραλία.

πολικές αρκούδες

Στην IUCN ανήκουν 80 κυβερνήσεις, 850 ανεξάρτητες οργανώσεις και γύρω στους 10.000 επιστήμονες απ’ όλη τη υφήλιο. «Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να ενδιαφερθούν περισσότερο για τα προστατευόμενα είδη, δίνοντας έμφαση στα ενδιαιτήματά τους», προτείνει η IUCN. Στη νέα λίστα των ειδών που απειλούνται προστέθηκε η πολική αρκούδα και ο ιπποπόταμος. «Αν δεν περιοριστεί η υπερθέρμανση του πλανήτη τότε ο αριθμός των πολικών αρκούδων τα επόμενα 45 χρόνια θα μειωθεί κατά 30 %», εξηγούν οι ειδικοί του IUCN. Έρευνες έδειξαν τελευταία, ότι η άνοδος της θερμοκρασίας και το λιώσιμο των πάγων στην Ανταρτική είναι οι κυριότεροι παράγοντες που θα πρέπει να μας ανησυχούν. Οι δραματικές συνθήκες που επικρατούν στη Δημοκρατία του Κονγκό είχαν ως αποτέλεσμα να απειλείται και ο ιπποπόταμος. Το ανεξέλεγκτο και χωρίς έλεγχο κυνήγι από το 1994 έως σήμερα στη περιοχή έχει μειώσει έως και 95% αυτό το είδος!

Στις θάλασσες και στα ποτάμια η κατάσταση δεν είναι καλύτερη. Περισσότερα από τα μισά ψάρια των Μεσογειακών γλυκών νερών απειλούνται. Το ίδιο ισχύει και για αυτά που βρίσκονται στην Ανατολική Αφρική. Οι ωκεανοί φυσικά δεν θα μπορούσαν να μείνουν και αυτοί έξω από τη «Κόκκινη λίστα». «Από τα 547 είδη ψαριών» ,όπως τονίζει η IUCN, «το 20% αυτών απειλούνται». Και η συνέχεια δεν έχει τελειωμό: στο βυθό της θάλασσας επιπλέον είδη απειλούνται. Η Άχιμ Στέινερ, γενική διευθύντρια της IUCN, καταλήγει : «Οι συνέπειες για την παραγωγικότητα, την αντοχή των οικοσυστημάτων και του ανθρωπίνου πληθυσμού είναι εκτεταμένες».

24.5.2006, Επιστημονικές ειδήσεις

Read Full Post »

Τι είναι τα φυτοφάρμακα:

Αναπτύχθηκαν τα τελευταία εξήντα περίπου χρόνια. Το 1942 ο Ελβετός Muller ανακαλύπτει το DDT, ενώ το 1946 τα εργαστήρια της εταιρίας φαρμάκων BAYER κατασκευάζουν το παραθείο.

Τα φυτοφάρμακα χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες:

  • Ζιζανιοκτόνα : Αυτά καταστρέφουν τα αγριόχορτα που αναπτύσσονται στις καλλιέργειες και «πνίγουν» τα καλλιεργημένα φυτά.
  • Εντομοκτόνα : Αυτά καταστρέφουν τα έντομα που κατατρώνε τα διάφορα μέρη των φυτών, χωρίς να βλάπτουν τα ίδια.
  • Παρασιτοκτόνα ή Μυκητοκτόνα : Αυτά καταστρέφουν τα ζωικά ή φυτικά παράσιτα που ζουν στα φυτά και τρέφονται εις βάρος τους.

Πίνακας 1.

Κατηγορίες φυτοφαρμάκων Ομάδα Σκεύασμα

Χλωριωμένοι υδρογονάνθρακες (Ε)        DDT, lindane, endosulfan       Οργανοφωσφορικοί εστέρες (Ε)               malathion, dimethoate, chlorpyrifos

Καρβαμιδικά (Ε)                                               carbaryl, aldicarb

Συνθετικές πυρεθρίνες (Ε)                       permethrin, deltamethrine, fenvalerate

Τριαζίνες (Ζ)                                                   atrazine

Δινιτροανιλίνες (Ζ)                                    trifluralin

Καρβαμιδικά (Μ)                                          propamocarb

Ε=Εντομοκτόνο, Ζ=Ζιζανιοκτόνο, Μ=Μυκητοκτόνο

Πίνακας 2.

Φυτοφάρμακα με ενδείξεις δράσης παρεμποδιστών ενδοκρινικού συστήματος

2,4 D                   Carbaryl                                    Maneb

2,4,5 T                 Dicofol                                        Methomyl

Alachlor              Dieldrin                                     Parathion

Aldicarb              DDT και μεταβολίτες           Συνθετικές πυρεθρίνες

Atrazine              Endosulfan                               Triflurilan

Benomyl             Lindane                                     Zineb

ß-HCH                Mancozeb

Κίνδυνοι που συνδέονται με τα φυτοφάρμακα

Οι κίνδυνοι που συνδέονται με τα φυτοφάρμακα δεν είναι πλήρως γνωστοί και για πολλά από αυτά δεν έχουν μελετηθεί οι μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία, όπως βλάβη στο γενετικό υλικό, το νευρικό, το ενδοκρινικό, το ανοσοποιητικό σύστημα. Επίσης δεν είναι γνωστά ποια είναι τα αθροιστικά αποτελέσματα της δράσης πολλών διαφορετικών ουσιών στον ανθρώπινο οργανισμό. Η γνώση της επίδρασης των φυτοφαρμάκων στον άνθρωπο προέρχονται κυρίως από μελέτες σε πειραματόζωα, από μελέτες σειρών ανθρώπινων κυττάρων στο εργαστήριο (in vitro) και από επιδημιολογικές μελέτες.

Τα παιδιά, σε σχέση με τους ενήλικες, και ανάλογα με την ηλικία, απορροφούν μεγαλύτερες συγκεντρώσεις φυτοφαρμάκων ανά μονάδα σωματικού βάρους μέσω της εισπνοής, κατάποσης και επαφής με το δέρμα. Οι θερμίδες που παίρνουν τα παιδιά είναι κατά μονάδα βάρους 2,5 φορές περισσότερες, ο εισπνεόμενος αέρας 2 φορές, η έκθεση του δέρματος 2,5 φορές μεγαλύτερη. Οι χημικές ουσίες είναι μέχρι 10 φορές περισσότερο τοξικές σε παιδιά εξαρτώμενες από το σωματικό βάρος.

Στα παιδιά παρατηρείται ανωριμότητα μεταβολικών οδών, μειωμένος βιομετασχηματισμός και απομάκρυνση τοξικών ουσιών π.χ. τα νεογέννητα έχουν μειωμένο επίπεδο παραοξονάσης-1, η οποία διασπά τα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα. Η νεφρική λειτουργία δεν είναι πλήρως αναπτυγμένη. Επειδή οι νεφροί στο νεογέννητο είναι ανώριμοι συγκρινόμενοι με τους νεφρούς των ενηλίκων είναι περισσότερο δύσκολο για τα βρέφη να απομακρύνουν τοξικά προϊόντα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συσσώρευση αυξάνοντας έτσι την ευπάθειά τους.

  • Τα παιδιά είναι εξαιρετικά τρωτά σε κατηγορίες συνθετικών φυτοφαρμάκων που μιμούνται τις φυσιολογικές ορμόνες ή τα ένζυμα.
  • Ο ταχύς πολλαπλασιασμός των κυττάρων κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας αυξάνει την πιθανότητα κυτταρικών μεταλλάξεων, που μπορεί να οδηγήσουν αργότερα σε καρκίνους.
  • Τα παιδιά έχουν μια μακριά διάρκεια ζωής, ώστε έχουν αρκετό χρόνο μπροστά τους για να εκδηλώσουν μακροχρόνιες επιπτώσεις από χημικές ουσίες.

Επίδραση φυτοφαρμάκων σε όργανα και συστήματα

Ενδοκρινικό σύστημα: Οι αναπτυσσόμενοι οργανισμοί έχουν αυξημένη ευαισθησία στη δράση χημικών ουσιών που διαταράσσουν το ενδοκρινικό σύστημα επειδή οι διαφοροποιούμενοι ιστοί είναι πιο ευπαθείς σε αλλαγές στα επίπεδα των ορμονών. Τα φυτοφάρμακα (Πίνακας 1) είναι παράγοντες που φαίνεται να επηρεάζουν το ενδοκρινικό σύστημα. Μπορούν να δεσμεύσουν υποδοχείς ορμονών φύλου, να τους ενεργοποιήσουν και έτσι να οδηγήσουν σε αντιδράσεις παρόμοιες με αυτές ενδογενών οιστρογόνων και ανδρογόνων. Μπορούν επίσης να συνδεθούν με υποδοχείς ορμονών χωρίς την ενεργοποίησή τους εμποδίζοντας έτσι τη σύνδεση των ενδογενών ορμονών, οι οποίες επομένως παραμένουν ανενεργές. Πέρα από τέτοιες άμεσες δράσεις μέσω υποδοχέων είναι δυνατές έμμεσες (αντι)οιστρογονικές και (αντι)ανδρογονικές αντιδράσεις.

Αυτές περιλαμβάνουν αλλαγές στη συγκέντρωση των ορμονικών υποδοχέων στα όργανα στόχους, παρέμβαση στη βιοσύνθεση ορμονών στους ενδοκρινείς αδένες, ή επίδραση στο βιομετασχηματισμό στο ήπαρ. Επιπλέον, μπορεί να επηρεασθεί η σύνδεση των ορμονών με πρωτεΐνες στο πλάσμα του αίματος καθώς επίσης και η δραστηριότητα της υπόφυσης και του υποθαλάμου. Ένα μειονέκτημα των αποτελεσμάτων των ερευνών είναι ότι έχουν γίνει κυρίως σε πειραματόζωα ή σε κυτταροκαλλιέργειες. Αυτές οι μελέτες συχνά δίνουν τις πρώτες ενδείξεις των εν δυνάμει επιδράσεων των φυτοφαρμάκων στην αναπαραγωγή αλλά είναι δύσκολο να επεκτείνει κανένας τα αποτελέσματα αυτά στον άνθρωπο. Επιδημιολογικές μελέτες οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι έκθεση σε φυτοφάρμακα μπορεί να συνδέεται με διαταραχές του κύκλου, μειωμένη γονιμότητα, αυτόματη αποβολή, θνησιγενή έμβρυα και αναπτυξιακές ανωμαλίες. Ως προς την αναπαραγωγή, ευρήματα έχουν δείξει ότι επαγγελματική έκθεση γυναικών σε φυτοφάρμακα μπορεί να προκαλέσει ενδομήτριο καθυστέρηση ανάπτυξης και μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο να γεννηθούν παιδιά με συγγενείς ανωμαλίες, όπως ανωμαλίες άκρων, νευρικού και μυοσκελετικού συστήματος, υποσπαδία, κρυψορχία, καρδιαγγειακές ανωμαλίες, λυκόστομα και άλλες πολλαπλές και ειδικές ανωμαλίες.

Νευρικό σύστημα: Πολλές από τις κύριες ομάδες φυτοφαρμάκων είναι νευροτοξικές ουσίες. Αποτελέσματα μακροχρόνιας έκθεσης σε φυτοφάρμακα περιλαμβάνουν διαταραχές μνήμης και συγκέντρωσης, προσανατολισμού, κατάθλιψη, ευερεθιστότητα, σύγχυση, κεφαλαλγία, διαταραχές λόγου, εφιάλτες, υπνοβασία κ.τ.λ. Οι μικρές δόσεις νευροτοξινών μπορούν να διαταράξουν δραστικά τη διαδικασία μάθησης στα παιδιά. Επίδραση στην ανάπτυξη του νευρικού συστήματος διαπιστώθηκε σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, που πιθανόν προκλήθηκε μετά από έκθεση κατά την ενδομήτρια ζωή ή κατά την πρώτη παιδική ηλικία. Μια άλλη μελέτη βρήκε σημαντικά μεγαλύτερη αναλογία παιδιών, που είχαν εκτεθεί σε εναέριους ψεκασμούς, με διανοητικά και συναισθηματικά προβλήματα, σε σχέση με μη εκτεθέντα. Σε μια εργασία εκτίθεται μια δυσμενής σχέση προγεννητικής έκθεσης σε οργανοφωσφορικό φυτοφάρμακο, όπως μετριέται από DAPs (dialkylphosphates), με την πνευματική ανάπτυξη και κυρίαρχα αναπτυξιακά προβλήματα στην ηλικία των 24 μηνών. Αυτή η μελέτη είναι μια από τις πρώτες που εξετάζει τις σχέσεις προγεννητικής και μεταγεννητικής έκθεσης σε οργανοφωσφορικά στην πρώιμη νευρωνική ανάπτυξη.

Ανοσοποιητικό: Ο Whalen παρουσίασε κυτταροτοξικά αποτελέσματα του ζιζανιοκτόνου τριαζίνη και καρβαμιδικών εντομοκτόνων στα φυσικά κυτταροκτόνα κύτταρα. Απαιτούνται όμως περισσότερες μελέτες in vitro για να καθορισθεί αν μερικές κατηγορίες φυτοφαρμάκων είναι περισσότερο τοξικές στο γενετικό και ανοσοποιητικό σύστημα των ανθρώπων και ειδικότερα σε ποια κύτταρα και συστατικά του ανοσοποιητικού συστήματος επιδρούν.

Αναπνευστικό: Σε μελέτη με ενήλικες αγρότες και εργάτες ψεκασμών διαπιστώθηκαν αναπνευστικά προβλήματα, όπως συριγμός ή γρυπώδης συνδρομή κατόπιν έκθεσης σε εντομοκτόνα και ζιζανιοκτόνα. Επίσης βρογχικό άσθμα συσχετίσθηκε με καρβαμιδικά εντομοκτόνα

Δέρμα: Φυτοφάρμακα είναι γνωστό επίσης να προκαλούν δερματίτιδες με σπουδαιότερη τη δερματίτιδα εξ επαφής είτε ερεθιστική είτε αλλεργική.

Οι δυσμενείς επιδράσεις που δεν είναι θανατηφόρες δημιουργούν μελλοντικούς κινδύνους για το ίδιο το άτομο και τις επόμενες γενιές. Ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης βρέθηκε να αυξάνει την ευαισθησία αργότερα στη ζωή για υπέρταση, διαβήτη τύπου 2, καρδιακή νόσο, καρκίνο του μαστού και του προστάτη. Άνδρες με ανωμαλίες κατά τη γέννηση έχουν διπλάσια πιθανότητα να γεννήσουν παιδιά με ανωμαλίες.

Φυτοφάρμακα και καρκίνοι

Τα φυτοφάρμακα μπορούν έμμεσα να συμβάλουν σε κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου είτε δρώντας ως προωθητές ή ενεργοποιητές ή μέσω παραγόντων που επηρεάζουν διάφορους μηχανισμούς άμυνας με την πρόκληση σχηματισμού καρκινογόνων μεταβολιτών. Π.χ φυτοφάρμακα (endosulfan, DDT, ατραζίνη) αλλάζουν την αναλογία κακών/καλών μεταβολιτών της οιστραδιόλης, όπως την 16α υδροξυεστρόνη (ογκογόνος) προς την 2 υδροξυεστρόνη (μη τοξική).

Σε αρκετές μελέτες διαπιστώθηκε σχέση μεταξύ έκθεσης σε φυτοφάρμακα και συμπαγών όγκων, όπως όγκοι εγκεφάλου, νεφρών, παγκρέατος, νευροβλάστωμα, σάρκωμα. Αυξημένη συχνότητα καρκίνου των νεφρών συνδέθηκε με γονική έκθεση κατά τη γεωργική απασχόληση. Σημειώθηκε επίσης αυξημένη συχνότητα όγκων του εγκεφάλου (έκθεση σε φυτοφάρμακα στο σπίτι, σε αγροτική απασχόληση, σε επαγγελματική έκθεση).

Αρκετές μελέτες εμπλέκουν φυτοφάρμακα ως αιτία αιματολογικών καρκίνων σε παιδιά (παιδικό λέμφωμα non-Hodgkin, λευχαιμία). Από 27 μελέτες, οι 23 παρουσίασαν συσχετίσεις μεταξύ έκθεσης σε φυτοφάρμακα και λεμφώματος non-Hodgkin, πολλές από τις οποίες ήταν στατιστικά σημαντικές. Μια μελέτη έδειξε μητρική έκθεση σε φυτοφάρμακα και αυξημένη συχνότητα παιδικής λευχαιμίας.

Χρήση ζιζανιοκτόνων (κυρίως 2,4 D) κατά την εγκυμοσύνη και μετά τη γέννηση συσχετίστηκαν με αυξημένη συχνότητα λευχαιμίας.

Προς το παρόν περισσότερες από 400 χημικές ουσίες χρησιμοποιούνται τακτικά στη συμβατική γεωργία ως βιοκτόνα για την αντιμετώπιση εντόμων και ζιζανίων. Σύμφωνα με το FDA (Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ) τα μισά προϊόντα που ελέγχονται στα καταστήματα τροφίμων περιλαμβάνουν μετρήσιμα επίπεδα φυτοφαρμάκων. Εργαστηριακές δοκιμές σε 8 παιδικές τροφές απεκάλυψαν την παρουσία υπολειμμάτων 18 φυτοφαρμάκων μεταξύ των οποίων τρία καρκινογόνα.

Κίνδυνοι από τα φυτοφάρμακα για το περιβάλλον

Η έκπλυση των φυτοφαρμάκων από τα εδάφη και η μετακίνησή τους στον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα αποτελεί ένα σοβαρό κίνδυνο ρύπανσης των υπογείων υδάτων. Ειδικά μάλιστα τα ψάρια, μπορούν να δεχτούν μεγάλες ποσότητες φυτοφαρμάκων, τόσο από την τροφική αλυσίδα όσο και από το νερό που περνάει μέσα από τα βράγχιά τους.λλωστε, από όλα τα έντομα που υπάρχουν μόνο ένα ποσοστό περίπου 5% χαρακτηρίζονται ως εχθροί για τις ανθρώπινες καλλιέργειες. Επιπλέον, η εκτεταμένη χρήση των φυτοπροστατευτικών μέσων έχει προκαλέσει στις Η.Π.Α. το θάνατο σε τουλάχιστον 94 είδη πουλιών.

Στην Ελλάδα τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων στα επιφανειακά νερά έχουν εντοπιστεί σαν πρόβλημα ήδη από την δεκαετία του 40, και, ενώ οι κύριες ανησυχίες κατά τη δεκαετία του ’70 αφορούσαν τις οργανοχλωριομένες ενώσεις, σήμερα είναι εκατοντάδες οι ενώσεις που ανιχνεύονται στα επιφανειακά νερά (Albanis et al 1998). Διάφορες έρευνες έχουν δείξει ότι η συνολική ποσότητα φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιείται στον κάμπο της Θεσσαλονίκης αντιπροσωπεύει περίπου το 7% της συνολικής κατανάλωσης στη χώρα (Albanis 1990).

Φυτοφάρμακα και άλλες οργανικές ενώσεις μπορούν επίσης να μεταφερθούν μέσω της ατμόσφαιρας σε μεγάλες αποστάσεις και να μολύνουν υδάτινες κι εδαφικές επιφάνειες σε άλλες περιοχές. Μια μεγάλη ποικιλία υπολειμμάτων γεωργικών φαρμάκων βρέθηκαν διαλυμένα στο νερό της βροχής τόσο των αγροτικών όσο και των αστικών περιοχών της λεκάνης του Αλιάκμονα (Albanis et.al. 1998).

Ένα σημαντικό ποσοστό του προβλήματος της ρύπανσης των υπογείων νερών οφείλεται σε καθημερινές δραστηριότητες των γεωργών όπως το γέμισμα και ξέπλυμα των ψεκαστικών μηχανημάτων δίπλα στις γεωτρήσεις παροχής νερού, η απόρριψη στην ύπαιθρο των συσκευασιών από τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα.

Η κατάσταση της Ελλάδας

Έχουν περάσει λίγα χρόνια από την είσοδο της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ. Η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου έχει διαδοχικές συσκέψεις με τους εταίρους μας αλλά και με τους αγρότες. Το σύνθημα προς τους αγρότες είναι ένα: «Αυξήστε την παραγωγή, για να πάρουμε περισσότερα χρήματα». Είναι η περίοδος που εισρέουν στη χώρα μας τεράστια ποσά από τα λεγόμενα «πακέτα Ντελόρ» και οι αγρότες μπαίνουν στο παιχνίδι των επιδοτήσεων.

Απρίλιος 2006: Η σπορά στα χωράφια λίγο έξω από τη Θεσσαλονίκη έχει τελειώσει. Δίπλα στα χωράφια, κλιμάκια γεοπόνων εντοπίζουν χρησιμοποιημένα φυτοφάρμακα με ξένες ετικέτες. «Η χρήση παράνομων φυτοφαρμάκων είναι ένα σύνηθες φαινόμενο που έχει συνέπειες όχι μόνο στην υγεία αλλά και στις εξαγωγές», σημειώνει σε ανοιχτή επιστολή που έστειλε ο κ. Θανάσης Παπαποστόλου, πρόεδρος του συλλόγου επαγγελματιών γεωπόνων Θεσ/νίκης-Κιλκίς-Χαλκιδικής. «Έχουμε ενημερώσει όλες τις αρμόδιες αρχές για αυτό το θέμα», καταλήγει ο κ. Παπαποστόλου.

Η χρήση παράνομων φυτοφαρμάκων, εισαγόμενων από Βουλγαρία, Ρουμανία και Τουρκία είναι κοινό μυστικό μεταξύ των αγροτών εδώ και πολλά χρονιά. «Οι συνέπειες από τη χρήση αυτών των φυτοφαρμάκων φαίνονται στο πιάτο μας», δηλώνει ο κ. Νικολαΐδης, πρόεδρος του συλλόγου γεωπόνων Μακεδονίας-Θράκης. Σε έρευνα που πραγματοποίησε το Πάντειο Πανεπιστήμιο στο λεγόμενο «καλάθι της νοικοκυράς» τα ευρήματα ήταν αν μη τι άλλο ανησυχητικά. Βρέθηκαν υπολείματα φυτοφαρμάκων πάνω από τρεις φορές από το επιτρεπόμενο επίπεδο. «Αυτά τα προϊόντα καταλήγουν στην αγορά και τα καταναλώνουν μικρά παιδιά» εξηγεί ο κ. Νικολαΐδης και συνεχίζει «είχαμε 2% αύξηση εμφάνισης καρκίνου σε παιδιά πανελληνίως εξαιτίας των φυτοφαρμάκων».

Τα παράνομα φυτοφάρμακα, ωστόσο, οδηγούν και σε διπλωματικά επεισόδια. Η Γερμανία αλλά και η Ρωσία επέστρεψαν πίσω στην Ελλάδα χιλιάδες τόνους οπωροκηπευτικών μετά από υγειονομικό έλεγχο.

«Όλα αυτά συμβαίνουν γιατί τα λεφτά της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι πολλά», ισχυρίζεται ο κ. Θωμάς Ζαρκαλκάς, αγρότης στα Κύμινα. Για να πάρουν τις επιδοτήσεις οι αγρότες πρέπει η παραγωγή τους να είναι κατά πολύ περισσότερη από ό,τι μπορεί το χωράφι να παραγάγει με φυσικό τρόπο. Η μόνη λύση είναι τα δυνατά φυτοφάρμακα, τα οποία μπορούν να προμηθευτούν σε συγκεκριμένα μαγαζιά και σε χαμηλή τιμή φυσικά. Οι ίδιοι οι αγρότες όμως φαίνεται να αγνοούν τους κινδύνους που ελλοχεύουν από τη χρήση των παράνομων φυτοφαρμάκων.

Read Full Post »

Οικολογικό 4ήμερο στο Ποσείδι

Πρόγραμμα 4ήμερου

Πέμπτη 9/7:                22:00 προβολή ντοκιμαντέρ

Παρασκευή 10/7:     22:00 προβολή ταινίας

24:00 μουσική βραδιά

Σάββατο 11/7:            22:00 προβολή ταινίας

Κυριακή 12/7:            18:00 πεζοπορεία – καθαρισμός παραλίας

21:00 συζητήσεις:

α) οι ιδεολογικές απαρχές του οικολογικού κινήματος

β) το ζήτημα της ανάπτυξης από την οπτική του                                                      S. Latouche

γ) τι σημαίνει κάμπινγκ

οικολογικές ομάδες Σ.Φ πολιτικών Επιστημών και Νομικής

οικολογική ομάδα Βιολογικού

φοιτητές-τριες Φυσικού και Παιδαγωγικού

Read Full Post »